Steeds meer jongeren communiceren via platforms die voor volwassenen minder zichtbaar zijn. Naast bekende chatapps ontstaan er digitale communities waar jongeren elkaar ontmoeten, praten en interesses delen.
Platforms zoals Discord en Telegram spelen daarin een groeiende rol. Ze functioneren niet alleen als chatapp, maar vooral als online verzamelplek waar jongeren met grote groepen tegelijk contact hebben. Voor scholen en ouders is het daarom interessant om te begrijpen hoe deze platforms werken en waarom jongeren ze zo aantrekkelijk vinden.
Online communities in plaats van gewone chatgroepen
Veel traditionele chatapps draaien om gesprekken tussen vrienden of kleine groepen. Platforms zoals Discord en Telegram werken anders. Ze zijn gebouwd rondom grotere communities waarin honderden of soms zelfs duizenden mensen tegelijk deelnemen.
Op Discord gebeurt dat via zogenoemde servers. Zo’n server kan draaien om een game, hobby, muziekstijl of schoolgroep. Binnen één server bestaan vaak verschillende kanalen waar jongeren over allerlei onderwerpen praten.
Telegram werkt weer iets anders. Daar kunnen gebruikers zich abonneren op kanalen of deelnemen aan grote groepen. In sommige gevallen zijn deze groepen openbaar en toegankelijk voor iedereen. Hierdoor ontstaan digitale omgevingen waar jongeren nieuwe mensen leren kennen en informatie delen.
Waarom jongeren deze platforms gebruiken
Voor jongeren bieden dit soort platforms iets wat andere chatapps minder hebben: een gevoel van vrijheid en ruimte om nieuwe communities te ontdekken.
Veel jongeren gebruiken Discord bijvoorbeeld tijdens het gamen. Ze praten via spraakkanalen terwijl ze samen een spel spelen. Tegelijkertijd kunnen ze tekstberichten sturen, foto’s delen of video’s kijken.
Telegram wordt weer vaker gebruikt voor het volgen van bepaalde kanalen of groepen. Jongeren kunnen zich eenvoudig aansluiten bij communities die aansluiten bij hun interesses.
Daarnaast speelt anonimiteit een rol. Op veel servers of in kanalen kennen deelnemers elkaar niet persoonlijk. Voor sommige jongeren voelt dat laagdrempelig.
Minder zichtbare communicatie
De manier waarop deze platforms zijn ingericht maakt communicatie vaak minder zichtbaar voor volwassenen. Waar ouders WhatsApp-groepen soms nog kennen, blijven servers of kanalen op Discord en Telegram vaak buiten beeld. Jongeren kunnen zich aansluiten bij communities waar volwassenen nauwelijks zicht op hebben.
Dat betekent niet dat het gebruik van deze apps per definitie problematisch is. Veel jongeren gebruiken ze simpelweg om te gamen, te praten of interesses te delen. Toch kan het gebrek aan overzicht ervoor zorgen dat jongeren ook in aanraking komen met mensen die ze niet kennen.
Risico’s binnen grote online groepen
Net als op andere sociale platforms kunnen jongeren binnen grote online communities te maken krijgen met ongewenste situaties. Denk bijvoorbeeld aan contact met onbekenden die verkeerde bedoelingen hebben. Ook kan er in sommige groepen content gedeeld worden die niet geschikt is voor jongeren.
Daarnaast kunnen grote online groepen snel veranderen. Wat begint als een onschuldige community kan zich ontwikkelen tot een plek waar andere onderwerpen of discussies ontstaan. Juist doordat veel communicatie achter gesloten servers of privékanalen plaatsvindt, is het lastig om hier zicht op te houden.
Het gesprek met jongeren
Het belangrijkste is dat jongeren leren om bewust om te gaan met online communities. Verbieden van apps werkt in de praktijk vaak niet, omdat jongeren eenvoudig andere platforms vinden. Veel belangrijker is dat jongeren begrijpen hoe online groepen werken en hoe ze veilig kunnen deelnemen aan digitale communities.
Nieuwe communicatieplatforms blijven zich ontwikkelen. Apps die vandaag populair zijn onder jongeren kunnen morgen alweer plaatsmaken voor andere digitale communities.
Daarom is het belangrijk dat scholen en ouders niet alleen naar specifieke apps kijken, maar vooral begrijpen hoe online groepsculturen werken.
Het team van Voorlichting op Scholen ziet dagelijks hoe snel digitale trends veranderen. Door jongeren te leren kritisch en bewust met online platforms om te gaan, worden zij beter voorbereid op de digitale wereld waarin zij opgroeien.