De zomer is begonnen en daarmee verschijnen ook weer volop video’s op sociale media over zonnen, bruin worden en huidverzorging. Opvallend genoeg gaan sommige van die video’s niet over hoe je jezelf beschermt tegen de zon, maar juist over waarom je géén zonnebrandcrème zou moeten gebruiken.
Dermatologen maken zich daar zorgen over. Volgens experts verspreiden zich online steeds vaker misleidende claims over zonnebrandcrème, terwijl jongeren juist veel informatie over gezondheid en uiterlijk via sociale media binnenkrijgen.
Waarom zonnebrand op sociale media een discussie is geworden
Platforms zoals TikTok, Instagram en YouTube zitten vol content over gezondheid, voeding en verzorging. Jongeren komen daardoor dagelijks in aanraking met adviezen van influencers, contentmakers en zelfbenoemde experts.
Rond zonnebrandcrème duiken regelmatig video’s op waarin wordt beweerd dat bepaalde ingrediënten schadelijk zouden zijn, dat insmeren ongezond is of dat je huid juist sterker wordt door vaker zonder bescherming in de zon te zitten. Dermatologen benadrukken echter dat deze claims vaak gebaseerd zijn op verkeerde interpretaties van onderzoek of simpelweg niet kloppen. Het probleem is dat dergelijke video’s vaak veel aandacht krijgen. Een opvallende uitspraak of controversiële mening levert nu eenmaal meer reacties op dan een rustig advies om je goed in te smeren.
Waarom jongeren extra gevoelig zijn voor deze boodschap
Voor veel jongeren speelt uiterlijk een belangrijke rol. Een gebruinde huid wordt op sociale media regelmatig gepresenteerd als aantrekkelijk, gezond of sportief. Daarbij laten influencers vaak vooral het eindresultaat zien: de perfecte vakantiefoto of zomerse selfie.
Wat minder zichtbaar is, zijn de risico’s van langdurige blootstelling aan UV-straling. Verbranding, huidschade en huidveroudering ontstaan vaak pas later. Daardoor voelt het gevaar voor jongeren minder direct dan de beloning van een bruine huid. Juist omdat sociale media sterk draaien om zichtbaarheid en uiterlijk, kunnen boodschappen die het belang van bescherming relativeren aantrekkelijk klinken. Een waarschuwing voor huidschade levert immers minder likes op dan een video over hoe je sneller bruin wordt.
Wat zeggen dermatologen?
Dermatologen zijn duidelijk: het risico van onvoldoende bescherming tegen de zon is veel groter dan de vermeende risico’s die online aan zonnebrandcrème worden toegeschreven. Er is volgens deskundigen sterk wetenschappelijk bewijs dat UV-straling huidbeschadiging veroorzaakt en het risico op huidkanker verhoogt.
Ook de veelgehoorde bewering dat zonnebrandcrème kankerverwekkend zou zijn, wordt door experts tegengesproken. Producten die in Nederland en Europa verkocht worden, moeten voldoen aan strenge veiligheidseisen. Dat betekent niet dat zonnebrandcrème een wondermiddel is. Dermatologen benadrukken juist dat bescherming uit meerdere onderdelen bestaat: schaduw opzoeken, beschermende kleding dragen en verstandig omgaan met de zon horen daar ook bij.
De invloed van online gezondheidstrends
De discussie rondom zonnebrand staat niet op zichzelf. Jongeren krijgen online steeds vaker gezondheidsadviezen voorgeschoteld over voeding, supplementen, huidverzorging en leefstijl. Dat maakt het soms lastig om feiten van meningen te onderscheiden. Een influencer kan duizenden of zelfs miljoenen volgers hebben, zonder medische achtergrond of specialistische kennis. Toch wordt die informatie door kijkers vaak als betrouwbaar ervaren.
Voor jongeren is het daarom belangrijk om kritisch te leren kijken naar online gezondheidsclaims. Vragen als “Wie zegt dit?”, “Waar komt deze informatie vandaan?” en “Wordt dit ondersteund door deskundigen?” worden steeds belangrijker.
Digitale weerbaarheid gaat ook over gezondheid
Wanneer we praten over mediawijsheid denken veel mensen aan privacy, sociale media of online veiligheid. Maar ook gezondheid hoort daarbij. Jongeren groeien op in een online omgeving waarin informatie zich razendsnel verspreidt. Dat geldt niet alleen voor nieuws en trends, maar ook voor adviezen over gezondheid en verzorging. Juist daarom is het belangrijk dat zij leren hoe online algoritmes werken, waarom sensationele content vaak meer bereik krijgt en hoe zij betrouwbare informatie kunnen herkennen.
Verder kijken dan de volgende trend
De discussie over zonnebrand laat zien hoe snel online trends invloed kunnen hebben op gedrag. Waar vroeger vooral artsen en gezondheidsorganisaties informatie deelden, kunnen tegenwoordig ook influencers een grote rol spelen in hoe jongeren naar gezondheid kijken. Dat maakt het belangrijk om verder te kijken dan populaire video’s of opvallende uitspraken. Niet alles wat veel bekeken wordt, is automatisch waar. Juist bij onderwerpen die gevolgen kunnen hebben voor de gezondheid is het waardevol om informatie te toetsen aan betrouwbare bronnen en deskundigen.
Door jongeren daarin te begeleiden, helpen we hen niet alleen verstandige keuzes maken deze zomer, maar ook bij de vele andere online gezondheidstrends die ongetwijfeld nog zullen volgen.