Koffie, energiedrank en pre-workout zijn bekende manieren om extra energie te krijgen. Internationaal duikt nu een nieuwe variant op: cafeïne pouches, ook wel energiezakjes genoemd. Ze lijken sterk op nicotinezakjes of snus, maar bevatten geen nicotine. In plaats daarvan zit er een hoge dosis cafeïne in een klein zakje dat onder de bovenlip wordt geplaatst.
Hoewel deze producten in Nederland nog relatief onbekend zijn, groeit de populariteit in onder andere de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk. Deskundigen maken zich zorgen dat deze trend zich ook naar andere landen zal verspreiden, mede doordat de producten veel via sociale media worden gepromoot.
Wat zijn cafeïne pouches?
Een cafeïne pouch is een klein zakje dat je tussen je tandvlees en bovenlip plaatst. De cafeïne wordt via het mondslijmvlies opgenomen, waardoor het effect sneller merkbaar kan zijn dan bij koffie of energiedrank. Sommige fabrikanten verkopen verschillende smaken, zoals mint of fruit, waardoor de producten aantrekkelijk kunnen zijn voor jongeren.
De zakjes lijken qua uiterlijk sterk op nicotine zakjes of snus. Dat maakt het voor ouders, docenten of leeftijdsgenoten lastig om te zien welk product iemand gebruikt.
Waarom zijn deze energiezakjes populair?
Op sociale media worden cafeïne pouches regelmatig gepresenteerd als een handige manier om langer wakker te blijven, beter te kunnen studeren of meer energie te hebben tijdens het sporten. Ook het onopvallende gebruik speelt een rol: er is geen blikje energiedrank of beker koffie nodig en het zakje is nauwelijks zichtbaar. Juist die combinatie van gemak, snelle werking en online promotie maakt dat experts verwachten dat de populariteit onder jongeren verder kan toenemen.
Zijn cafeïne pouches onschuldig?
Dat er geen nicotine in zit, betekent niet automatisch dat het product zonder risico is. Cafeïne is een stimulerende stof. Bij een hoge dosis kunnen klachten ontstaan zoals hartkloppingen, nervositeit, trillingen, slaapproblemen en angstgevoelens. Bij jongeren kunnen deze effecten sterker zijn dan bij volwassenen.
Daarnaast is het lastig om de totale hoeveelheid cafeïne op een dag goed in te schatten. Een jongere kan al koffie, cola, energiedrank of pre-workout hebben gebruikt en vervolgens ook nog een cafeïne pouch nemen. Daardoor loopt de totale inname ongemerkt op.
Sommige producten bevatten per zakje ongeveer evenveel cafeïne als één of zelfs twee koppen koffie. Omdat de cafeïne snel wordt opgenomen, kunnen de effecten al binnen vijftien minuten merkbaar zijn.
Een nieuwe trend die lijkt op nicotinezakjes
Voor scholen en ouders is vooral de herkenbaarheid een uitdaging. Cafeïne pouches lijken vrijwel identiek aan nicotine zakjes. Daardoor is niet direct duidelijk welk product iemand gebruikt. Tegelijkertijd kan het gebruik van dergelijke zakjes bijdragen aan het normaliseren van producten die onder de lip worden gedragen. Verschillende deskundigen wijzen erop dat jongeren hierdoor mogelijk eerder in aanraking komen met nicotinezakjes of vergelijkbare producten.
Wat betekent dit voor scholen en ouders?
Hoewel cafeïne pouches in Nederland nog geen groot verschijnsel zijn, laten eerdere ontwikkelingen zien dat trends zich via sociale media snel kunnen verspreiden. Denk aan vapes, nicotinezakjes of nieuwe energiedranken die in korte tijd populair werden onder jongeren.
Het is daarom verstandig om niet alleen te praten over roken of nicotine, maar ook over cafeïnegebruik. Veel jongeren weten dat energiedrank cafeïne bevat, maar realiseren zich minder dat ook kleine zakjes een hoge dosis kunnen afgeven. Een open gesprek over waarom iemand deze producten gebruikt, bijvoorbeeld vanwege vermoeidheid, prestatiedruk of sporten, is vaak effectiever dan alleen waarschuwen.
Nieuwe online trend om in de gaten te houden
Cafeïne pouches laten zien hoe snel nieuwe producten via sociale media bekend kunnen worden. Ze worden gepresenteerd als een handige energieboost, maar zijn niet zonder risico. Zeker bij jongeren, die gevoeliger zijn voor de effecten van cafeïne, is het belangrijk om bewust te zijn van de mogelijke gevolgen en niet alleen te kijken naar het ontbreken van nicotine.