Sextortion, het afpersen van iemand met seksueel getinte beelden, groeit razendsnel uit tot een van de gevaarlijkste online bedreigingen voor jongeren. Uit recente cijfers blijkt dat er in Nederland bijna elke maand een slachtoffer valt door criminele sextortion. Vaak zijn het jongens die in de val trappen, maar ook meisjes lopen gevaar. We zien steeds vaker signalen dat jongeren niet goed weten hoe ze zichzelf online kunnen beschermen.
Wat is sextortion precies?
Bij sextortion doen criminelen zich vaak voor als leeftijdsgenoot op social media. Ze sturen een vriendschapsverzoek, beginnen een gesprek en verleiden hun slachtoffer om naaktfoto’s of video’s te sturen. Zodra dat gebeurt, dreigen ze deze beelden te verspreiden als er geen geld wordt betaald. In veel gevallen spelen deze gesprekken zich af via populaire apps zoals Instagram, Snapchat of via online games.
Volgens de FBI zijn vooral jongens tussen 14 en 17 jaar het doelwit, maar ook meisjes worden getroffen. Omdat veel van deze criminelen vanuit het buitenland opereren, is opsporing moeilijk.
De verwoestende gevolgen van sextortion
De impact van sextortion gaat veel verder dan financiële schade. Slachtoffers ervaren vaak intense gevoelens van schaamte, angst en machteloosheid. De constante dreiging dat intieme beelden kunnen worden verspreid, zorgt voor extreme stress.
Daarnaast zijn er ernstige psychische risico’s: slachtoffers slapen slecht, trekken zich terug uit sociale contacten en presteren minder op school. Sommige jongeren krijgen last van depressieve klachten of paniekaanvallen. In een aantal gevallen heeft sextortion geleid tot zelfmoord, zoals meerdere internationale onderzoeken aantonen.
Ook na het stoppen van de afpersing blijft de angst vaak aanwezig. Slachtoffers weten niet zeker of de beelden echt verwijderd zijn, waardoor ze zich langdurig onveilig voelen. Deze blijvende onzekerheid maakt sextortion een van de meest ingrijpende vormen van online criminaliteit.
Zo werkt sextortion en hier moet je op letten
Verleiding via social media of games – De dader start een vriendelijk gesprek, vaak met een nepaccount.
Snel intieme beelden vragen – Binnen korte tijd stuurt de dader zelf zogenaamd intiem materiaal en vraagt hetzelfde terug.
Bedreigingen en druk – Na ontvangst van de beelden volgen dreigementen om te betalen of nog meer materiaal te sturen.
Internationale bendes – Vaak gaat het om georganiseerde groepen die vanuit het buitenland opereren.
Anonimiteit en snelheid – Alles gebeurt razendsnel, waardoor slachtoffers weinig tijd hebben om te reageren of hulp te zoeken.
Een groeiend en grensoverschrijdend probleem
Sextortion is geen geïsoleerd incident meer, maar een trend die zich wereldwijd uitbreidt. In de Verenigde Staten waarschuwt de FBI voor een sterke stijging van het aantal meldingen. In Nederland zien hulpinstanties en politie hetzelfde patroon. Volgens NPO Radio 1 gaat het inmiddels om een structureel probleem dat elk jaar groter wordt.
Sextortion is een onzichtbare dreiging die levens ontwricht en in stilte slachtoffers maakt. De psychische schade is vaak groter dan de financiële, en de nasleep kan jarenlang voelbaar blijven. Waakzaamheid en bewustwording in de samenleving zijn essentieel om deze vorm van online criminaliteit een halt toe te roepen.
Bij Voorlichting op Scholen geven wij interactieve voorlichtingen over sextortion en andere online gevaren of seksualiteit. Daarin leren we jongeren hoe deze vorm van afpersing werkt, welke signalen ze kunnen herkennen en hoe ze zichzelf beter kunnen beschermen tegen digitale criminaliteit.