Een crush die één keer naar je kijkt en in gedachten is de relatie eigenlijk al begonnen. Een TikTok-video met een paar honderd views die voelt als de start van een carrière als influencer. Of ervan overtuigd zijn dat je over een paar jaar succesvol, rijk of beroemd bent, ook al is daar op dit moment nog weinig aanleiding voor. Online wordt daar regelmatig één woord voor gebruikt: delulu.
De term wordt meestal met humor en zelfspot gebruikt. Toch zit er achter delulu meer dan alleen een grap. Fantaseren over een gewenste toekomst kan hoop en zelfvertrouwen geven. Tegelijkertijd bieden sociale media jongeren de mogelijkheid om die toekomstige versie van zichzelf alvast zichtbaar te maken. Waar ligt dan de grens tussen dromen, jezelf uitproberen en gaan geloven in een beeld dat steeds verder van de werkelijkheid afstaat?
Wat betekent delulu?
Delulu is afgeleid van het Engelse delusional. Cambridge Dictionary omschrijft het als slang voor het geloven in iets wat niet echt of waar is, meestal omdat iemand daar bewust voor kiest. De term wordt daarbij vaak humoristisch gebruikt.
Het woord ontstond binnen fancommunities, onder andere rondom K-pop. Daar werd het gebruikt voor fans die bijvoorbeeld fantaseerden over een persoonlijke of romantische relatie met hun idool. Inmiddels is de betekenis veel breder geworden. Jongeren gebruiken delulu ook voor verwachtingen over liefde, school, werk, uiterlijk, geld en bekendheid.
Op sociale media duikt daarbij regelmatig de uitspraak ‘delulu is the solulu’ op. Vrij vertaald: soms is een beetje onrealistisch denken de oplossing. De gedachte daarachter is dat geloven in een positieve uitkomst zelfvertrouwen kan geven, zelfs wanneer er nog weinig bewijs is dat die uitkomst daadwerkelijk gaat gebeuren.
Waarom is delulu zo aantrekkelijk?
Dagdromen over later is natuurlijk niets nieuws. Jongeren denken al generaties lang na over wie ze willen worden, op wie ze verliefd zullen worden en wat ze later willen bereiken.
Delulu geeft daar een moderne en luchtige vorm aan. In plaats van te zeggen: ‘Ik hoop dat dit ooit lukt’, wordt het: ‘Natuurlijk gaat dit lukken.’ Een onzekere toekomst wordt zo tijdelijk een stuk overzichtelijker.
Fantaseren kan bovendien prettig zijn wanneer iets spannend of onzeker voelt. Daarnaast proberen mensen van nature betekenis en hoop te geven aan situaties, zeker wanneer de uitkomst nog onzeker is. Fantaseren over een gewenste toekomst kan dan helpen om met die onzekerheid om te gaan.
Daar hoeft op zichzelf niets mis mee te zijn. Een jongere die zichzelf later als muzikant, ondernemer, topsporter of maker voor zich ziet, kan daar juist motivatie uit halen.
Sociale media geven de fantasie een podium
Het verschil met alleen dagdromen is dat sociale media het mogelijk maken om een gewenste versie van jezelf alvast aan anderen te presenteren.
Wie beroemd wil worden, kan nu al content maken alsof de carrière als creator begonnen is. Wie droomt van succes kan een profiel bouwen rond ambitie, mooie momenten en prestaties. En wie hoopt op een relatie kan iedere like of reactie van een crush onderdeel maken van een groter verhaal.
Dat past bij de manier waarop jongeren sociale media gebruiken om hun identiteit te ontdekken. Onderzoek naar sociale media en identiteitsontwikkeling laat zien dat jongeren online verschillende kanten van zichzelf uitproberen en keuzes maken in hoe ze zichzelf presenteren.
Dat betekent niet dat zij daarmee een nepidentiteit creëren. Experimenteren met wie je bent en wie je wilt worden hoort bij opgroeien. Wel maakt sociale media die gewenste versie zichtbaarder. Een fantasie krijgt opeens foto’s, video’s, reacties en volgers.
Daarmee raakt delulu ook aan een onderwerp waar we eerder over schreven: wat je online van jezelf laat zien, is niet automatisch hetzelfde als je volledige werkelijkheid.
Fantaseren is iets anders dan actie ondernemen
Een belangrijke grens ligt tussen geloven dat iets mogelijk is en verwachten dat het vanzelf gebeurt.
Met manifesteren wordt een wens in principe gekoppeld aan actie: je wilt iets bereiken en probeert daar stappen voor te zetten. Bij delulu thinking kan juist het geloven in de goede afloop centraal komen te staan, zonder dat iemand daar daadwerkelijk iets voor doet.
Een jongere kan bijvoorbeeld denken: ‘Ik word later sowieso bekend.’ Dat kan motiveren om video’s te maken, vaardigheden te ontwikkelen en door te zetten. Maar iemand kan ook vooral wachten op het moment waarop succes vanzelf komt.
Hetzelfde geldt voor school, sport en relaties. Fantasie kan richting geven, maar vervangt niet het oefenen, communiceren, keuzes maken en omgaan met teleurstellingen dat nodig is om ergens te komen.
Wanneer wordt delulu minder onschuldig?
Dat iemand het woord delulu gebruikt, betekent niet dat diegene de grip op de werkelijkheid kwijt is. Online wordt de term meestal bewust overdreven en humoristisch gebruikt. Het is daarom belangrijk om delulu niet zomaar gelijk te stellen aan een klinische waan of psychisch probleem.
Interessanter is om te kijken naar wat de fantasie doet.
Wanneer een toekomstbeeld iemand motiveert, kan fantaseren heel normaal zijn. Lastiger wordt het wanneer er nauwelijks nog ruimte is voor signalen die niet bij het gewenste verhaal passen.
Denk aan ieder bericht van een crush zien als bewijs dat er een relatie aankomt, of ervan uitgaan dat een paar succesvolle video’s betekenen dat bekendheid onvermijdelijk is. Ook kan delulu thinking passief maken wanneer geloven in een goede afloop de plaats inneemt van daadwerkelijk handelen.
Sociale media kunnen zo’n beeld bovendien versterken. Likes, reacties en volgers geven direct feedback op de versie van jezelf die je online laat zien. Daardoor kan het verleidelijk zijn om juist die versie steeds verder uit te bouwen.
Praat over de wens achter de fantasie
Voor ouders en onderwijsprofessionals hoeft delulu geen trend te zijn waarvoor direct gewaarschuwd moet worden. Het kan juist een mooie aanleiding zijn voor een gesprek over verwachtingen en online identiteit.
Wat bedoelt een jongere bijvoorbeeld wanneer die zegt ‘ik ben delulu’? Is het gewoon een grap of zit er een echte wens achter? Geeft het fantaseren motivatie om iets te proberen of blijft het vooral bij hopen dat iets vanzelf gebeurt?
Ook de vraag ‘wat spreekt je zo aan in dat toekomstbeeld?’ kan interessanter zijn dan direct zeggen dat iets onrealistisch is. Het antwoord kan veel vertellen over ambities, onzekerheden en wat iemand belangrijk vindt.
Dromen mag, maar de werkelijkheid doet ook mee
Delulu klinkt misschien als de zoveelste internetterm, maar raakt aan iets dat bij opgroeien hoort: nadenken over wie je bent en wie je later wilt worden.
Een beetje fantaseren hoeft daarbij helemaal niet verkeerd te zijn. Het kan hoop geven, zelfvertrouwen vergroten en helpen om nieuwe dingen te proberen.
Wel is het waardevol om onderscheid te blijven maken tussen dromen over iets, stappen zetten om het te bereiken en ervan uitgaan dat het vanzelf werkelijkheid wordt. Een droom mag groot zijn. Maar ook proberen, fouten maken, teleurgesteld raken en bijstellen horen bij ontdekken wie je wilt worden.