Een slaapscore van 100 behalen, magnesium slikken voor het slapengaan of je mond dichtplakken met tape. Op TikTok delen jongeren allerlei manieren om hun nachtrust te verbeteren. Deze trend heet sleepmaxxing: het zo veel mogelijk optimaliseren van je slaap. Maar helpt het om voortdurend met je slaap bezig te zijn? Of zorgt de zoektocht naar de perfecte nachtrust juist voor meer stress?
Wat is sleepmaxxing?
Sleepmaxxing is een trend waarbij mensen proberen hun slaapkwaliteit zo goed mogelijk te maken. Op sociale media verschijnen video’s waarin influencers hun avondroutine delen, slaapgadgets testen en hun slaapscore bijhouden.
Het doel is niet alleen om voldoende uren te slapen, maar ook om zo diep en efficiënt mogelijk te slapen. Daarbij worden allerlei hulpmiddelen gebruikt, van slaapmaskers en supplementen tot speciale brillen en slimme horloges.
Dat jongeren aandacht besteden aan hun nachtrust is op zichzelf positief. Slaap is namelijk belangrijk voor hun concentratie, stemming en ontwikkeling. Toch ontstaat er een probleem wanneer goed slapen verandert in iets wat iedere nacht perfect moet gaan.
Van slaaproutine naar prestatiedruk
Op TikTok lijkt beter slapen soms een wedstrijd. Influencers delen hun slaapscore, vergelijken resultaten en presenteren nieuwe routines waarmee je zogenaamd de ultieme nachtrust bereikt.
Hierdoor kan de indruk ontstaan dat acht uur slapen niet voldoende is. Je moet ook de juiste hoeveelheid diepe slaap behalen, op het perfecte tijdstip naar bed gaan en uitgerust wakker worden.
Vooral die prestatiedruk kan averechts werken. Wie voortdurend bezig is met de vraag of die wel goed genoeg slaapt, kan juist meer spanning ervaren. Daardoor wordt ontspannen en in slaap vallen moeilijker.
Dit verschijnsel wordt ook wel orthosomnia genoemd: een overmatige aandacht voor het bereiken van perfecte slaap, vaak aangewakkerd door gegevens van slaaptrackers.
Werken de populaire slaaphacks eigenlijk?
Bij sleepmaxxing draait het regelmatig om producten die een betere nachtrust beloven. Toch is niet iedere populaire slaaphack wetenschappelijk onderbouwd.
Zo worden magnesium en L-theanine op sociale media regelmatig aangeprezen als middelen om beter te slapen. Het bewijs dat deze supplementen bij gezonde mensen daadwerkelijk een merkbaar verschil maken, is echter beperkt.
Ook mondtape, waarmee mensen hun mond tijdens het slapen dichtplakken, is populair. Voor gezonde slapers is onvoldoende bewijs dat dit de slaapkwaliteit verbetert. Bovendien kan mondtape risico’s opleveren, bijvoorbeeld wanneer iemand moeite heeft met ademhalen door de neus.
Daarnaast verschijnen er video’s over melatonine, neusstrips en brillen die blauw licht filteren. Sommige hulpmiddelen kunnen in specifieke situaties nuttig zijn, maar dat betekent niet dat ze voor iedereen werken. Vooral met melatonine en andere supplementen is voorzichtigheid belangrijk.
Wanneer een slaapscore belangrijker wordt dan je gevoel
Een ander opvallend onderdeel van sleepmaxxing is het gebruik van slaaptrackers. Slimme horloges en ringen meten bijvoorbeeld beweging en hartslag. Vervolgens berekenen ze hoe goed iemand heeft geslapen.
Hoewel deze gegevens inzicht kunnen geven in slaappatronen, zijn de scores niet altijd nauwkeurig. De apparaten schatten namelijk hoeveel iemand slaapt en in welke slaapfase die zich bevindt.
Bovendien kan een lage slaapscore invloed hebben op hoe iemand zich voelt. Een jongere die uitgerust wakker wordt, kan alsnog denken slecht geslapen te hebben wanneer een app een tegenvallende score laat zien.
Daardoor ontstaat een opvallende tegenstelling: technologie die bedoeld is om de slaap te verbeteren, kan juist zorgen voor onzekerheid over de eigen nachtrust.
Wat betekent sleepmaxxing voor jongeren?
Jongeren hebben voldoende slaap nodig, maar hun biologische ritme verandert tijdens de puberteit. Daardoor worden veel tieners van nature later slaperig, terwijl ze ’s ochtends vroeg naar school moeten.
Wanneer daar sociale media bij komen, kunnen onrealistische verwachtingen ontstaan. Jongeren zien uitgebreide avondroutines en krijgen het gevoel dat ze allerlei producten nodig hebben om goed te slapen.
Bovendien spelen influencers een belangrijke rol. Een product dat in een video wordt gepresenteerd als dé oplossing voor slaapproblemen, kan aantrekkelijk lijken. Daarbij is niet altijd duidelijk of een aanbeveling gebaseerd is op onderzoek of op commerciële belangen.
Voor ouders en scholen biedt sleepmaxxing daarom een aanleiding om met jongeren te praten over gezondheid, online beïnvloeding en het kritisch beoordelen van informatie.
Beter slapen hoeft niet ingewikkeld te zijn
Gelukkig hoeft een goede nachtrust niet afhankelijk te zijn van dure gadgets of ingewikkelde routines. Juist eenvoudige gewoonten kunnen bijdragen aan beter slapen.
Denk bijvoorbeeld aan een regelmatig slaapritme, voldoende daglicht, beweging overdag en een rustige slaapomgeving. Ook kan het helpen om cafeïne laat op de dag te vermijden en voor het slapengaan tijd te nemen om te ontspannen.
Daarnaast is het belangrijk om te beseffen dat niemand iedere nacht perfect slaapt. Af en toe wakker worden of een mindere nacht hebben, hoort bij het normale slaappatroon.
Blijven slaapproblemen aanhouden of beïnvloeden ze het dagelijks functioneren? Dan is het verstandig om professionele hulp te zoeken in plaats van steeds nieuwe online slaaphacks uit te proberen.
De perfecte nachtrust bestaat niet
Sleepmaxxing laat zien hoe een gezonde gewoonte kan veranderen in een nieuwe vorm van prestatiedruk. Hoewel aandacht voor slaap belangrijk is, hoeft niet iedere nacht gemeten, beoordeeld en verbeterd te worden.
Voor jongeren is vooral de boodschap belangrijk dat gezondheid niet draait om perfecte cijfers of routines. Sociale media kunnen nuttige tips bieden, maar niet iedere trend is wetenschappelijk onderbouwd.
Misschien begint beter slapen daarom niet met nóg een nieuwe slaaphack, maar juist met minder druk om perfect te slapen.