Vapen lijkt voor veel jongeren onschuldig. Het ruikt lekker, ziet er modern uit en wordt vaak gezien als minder schadelijk dan roken. Toch laat de praktijk een heel ander beeld zien. Het laat zien hoe groot en complex dit probleem inmiddels is geworden.
Wat ooit begon als alternatief voor roken, is uitgegroeid tot een breed en zorgwekkend fenomeen. Jongeren komen op steeds meer manieren in aanraking met vapes. Bovendien verandert de manier waarop ze worden aangeboden en gebruikt razendsnel.
Vapes zijn overal, ook waar het niet mag
Hoewel de verkoop van vapes aan minderjarigen verboden is, zien we dat jongeren er nog steeds makkelijk aan komen. Zo wordt er regelmatig “onder de toonbank” verkocht. Winkels omzeilen regels of controleren simpelweg niet goed.
Daarnaast speelt online verkoop een steeds grotere rol. Vooral via social media zoals Snapchat worden vapes actief aangeboden. Dealers benaderen jongeren direct of delen accounts waarop producten eenvoudig te bestellen zijn. In onze praktijk zien we dat deze drempel extreem laag is geworden.
Wil je meer weten over hoe dit precies werkt? Lees dan ook vapes te koop via Snapchat.
Smaakjes maken vapen aantrekkelijk
Een van de grootste aantrekkingskrachten van vapes zijn de smaken. Denk aan snoep, fruit of frisdrank. Deze maken het gebruik laagdrempelig en aantrekkelijk, vooral voor jongeren die nog nooit hebben gerookt.
Ondanks regelgeving blijven deze smaakjes circuleren. Ze worden illegaal verkocht of via omwegen aangeboden. Hierdoor blijft de aantrekkingskracht groot en wordt de stap om te beginnen steeds kleiner.
Slimme marketing: gratis vapes en groepsdruk
Wat we steeds vaker zien, is dat dealers jongeren actief inzetten als ‘promotie’. Zo krijgen gebruikers soms gratis vapes mee. Het doel? Dat zij hun vrienden laten proberen. Hierdoor ontstaat een sneeuwbaleffect. Jongeren brengen elkaar in contact met vapes, vaak zonder stil te staan bij de risico’s. Het lijkt onschuldig, maar het vergroot de verspreiding enorm.
Dit sluit aan bij bredere patronen die we zien rondom drugs dealen op school. De aanpak lijkt steeds professioneler en gerichter op jongeren.
Van nicotine tot THC: wat zit er eigenlijk in?
Niet alle vapes zijn hetzelfde. Naast nicotinehoudende vapes zien we ook een opkomst van THC-vapes. Deze bevatten de werkzame stof uit cannabis en hebben een ander effect op het lichaam en gedrag. Voor jongeren is het vaak onduidelijk wat ze precies gebruiken. Verpakkingen zijn misleidend of worden helemaal niet getoond bij online verkoop. Dit maakt het risico nog groter.
Lees meer over deze ontwikkeling in THC vapes onder jongeren.
Gezondheidsrisico’s worden steeds duidelijker
Waar vapen lange tijd werd gezien als “minder schadelijk”, slaan artsen inmiddels alarm. Er komen steeds meer signalen dat vapen ernstige gevolgen kan hebben voor de gezondheid.
Zo zijn er zorgen over:
- Schade aan de longen
- Verslaving door nicotine
- Mogelijke link met longkanker
Jongeren onderschatten vaak de risico’s . Dit komt mede doordat vapen minder schadelijk lijken dan roken. Geen rook, geen geur, dus geen probleem. Maar dat beeld klopt niet.
Vapen neemt toe, terwijl andere middelen afnemen
Opvallend is dat jongeren in sommige gevallen minder alcohol drinken of minder blowen, maar juist vaker vapen. Vapes lijken een nieuwe “instap” te zijn geworden. Deze verschuiving zien wij ook terug in gesprekken met leerlingen. Vapen is genormaliseerd en wordt vaak niet eens meer als risicovol gedrag gezien.
Meer inzicht in deze trend lees je in jongeren drinken en blowen minder, maar vapen meer.
Waarom dit zo lastig te doorbreken is
Het probleem rondom vapes is complex. Het gaat niet alleen om één product, maar om een combinatie van factoren:
- Makkelijke verkrijgbaarheid
- Aantrekkelijke marketing
- Sociale druk
- Onderschatting van risico’s
- Snelle verspreiding via social media
Daardoor is het lastig om jongeren alleen met regels of waarschuwingen te bereiken. Het vraagt om bewustwording en gesprek.
Wat wij zien in de praktijk
Tijdens onze voorlichtingen merken we dat veel jongeren wel weten dat vapen “niet goed” is, maar niet precies waarom. Daarnaast speelt groepsdruk een grote rol. Jongeren willen erbij horen en proberen dingen uit zonder de gevolgen te overzien. Juist daarom is het belangrijk om dit onderwerp open en zonder oordeel te bespreken. Niet alleen wanneer het misgaat, maar juist preventief.
Binnen onze voorlichtingen behandelen we deze thema’s op een manier die aansluit bij hun belevingswereld. We gaan in op keuzes, groepsdruk en de realiteit achter vapen.
Een probleem dat blijft veranderen
Alles rondom vapes laat zien hoe snel ontwikkelingen onder jongeren kunnen gaan. Wat vandaag speelt, kan morgen alweer anders zijn. Nieuwe producten, nieuwe verkoopkanalen en nieuwe trends volgen elkaar in hoog tempo op.
Daarom is het belangrijk om als school en ouder betrokken te blijven. Niet door alleen te verbieden, maar door te begrijpen wat er speelt.