Online informatie opzoeken over gezondheid is voor jongeren de normaalste zaak van de wereld. Maar hoe weten ze of die informatie klopt? Steeds vaker waarschuwen huisartsen jongeren voor de medische claims van influencers of TikTok-artikelen die zij als waarheid aannemen. Medische desinformatie is daarmee niet alleen een risico voor hun gezondheid, maar ook voor het vertrouwen in de zorg.
Jongeren zoeken online hun diagnose
De huisarts is voor veel jongeren niet langer het eerste aanspreekpunt bij gezondheidsklachten. Volgens NPO Radio 1 zoeken jongeren liever via TikTok of YouTube naar oplossingen voor bijvoorbeeld hoofdpijn, menstruatieklachten of vermoeidheid. Ze nemen adviezen over supplementen, detoxkuren of medicatie soms klakkeloos over. Het probleem? Deze adviezen kunnen onvolledig, foutief of zelfs gevaarlijk zijn.
De impact van medische desinformatie
Huisartsen zien steeds vaker jongeren die door verkeerde informatie hun klachten verergeren of behandelingen uitstellen. Ook groeit de frustratie bij zorgverleners die hun expertise in twijfel getrokken zien worden. Medische desinformatie ondermijnt daarmee niet alleen de behandeling, maar ook het vertrouwen in de reguliere gezondheidszorg.
Daarbij komt dat algoritmes jongeren blijven voeden met vergelijkbare content zodra zij eenmaal op een bepaalde video of hashtag hebben geklikt. Hierdoor ontstaat een bubbel van mogelijke medische misinformatie waar ze moeilijk uitkomen.
Digitale geletterdheid als sleutel
Om dit probleem aan te pakken is digitale geletterdheid essentieel. Jongeren moeten leren:
- hoe ze betrouwbare bronnen herkennen;
- wat de rol is van algoritmes;
- en hoe ze kritisch omgaan met medische claims online.
Het team van Voorlichting op Scholen speelt hier samen met de collega’s van Digiwijzer een belangrijke rol in. Met interactieve lessen over digitale vaardigheden helpen wij scholen om leerlingen weerbaar te maken tegen online desinformatie, ook op het gebied van gezondheid.
Wat kunnen scholen en ouders doen?
Door jongeren te leren hoe ze informatie beoordelen, voorkomen we dat ze verkeerde keuzes maken. Denk bijvoorbeeld aan:
- projectweken rondom gezondheidsinformatie en mediawijsheid;
- ouderavonden over de gevaren van social media;
- of trainingen waarin we docenten bijpraten over relevante thema’s