Steeds vaker hoor je jongeren praten over snus. In werkelijkheid gaat het daarbij meestal niet om echte snus, maar om nicotine zakjes. De termen worden vaak door elkaar gebruikt, terwijl het verschillende producten zijn. Dat zorgt voor verwarring bij ouders, scholen en professionals die met jongeren werken.
Juist omdat deze producten populair zijn onder jongeren, is het belangrijk om te weten wat het verschil is. Begrippen door elkaar halen kan ertoe leiden dat risico’s worden onderschat of verkeerd worden uitgelegd.
Wat is snus?
Snus is een traditioneel Zweeds tabaksproduct. Het bestaat uit vochtige tabak die in een klein zakje onder de bovenlip wordt geplaatst. De nicotine wordt vervolgens via het mondslijmvlies opgenomen in het lichaam. Een belangrijk kenmerk van echte snus is dat het tabak bevat.
Binnen de Europese Unie is de verkoop van Zweedse snus verboden, met uitzondering van Zweden. Daardoor komt echte snus in Nederland nauwelijks legaal voor.
Wat zijn nicotinezakjes?
Nicotinezakjes lijken qua uiterlijk sterk op snus, maar bevatten geen tabak. In plaats daarvan zitten er nicotine, vulstoffen en smaakstoffen in het zakje. Ze worden op dezelfde manier gebruikt: onder de bovenlip, waar de nicotine via het mondslijmvlies wordt opgenomen.
Omdat nicotinezakjes er vrijwel hetzelfde uitzien als snus, worden ze in Nederland vaak simpelweg “snus” genoemd. Dat is echter niet correct. Volgens het Trimbos-instituut is het belangrijk om onderscheid te maken tussen beide producten.
Het belangrijkste verschil tussen snus en nicotinezakjes
Het grootste verschil is eenvoudig:
- Snus bevat tabak én nicotine.
- Nicotinezakjes bevatten geen tabak, maar meestal wel nicotine.
Hoewel nicotinezakjes geen tabak bevatten, betekent dat niet dat ze onschuldig zijn. Nicotine is een sterk verslavende stof die invloed heeft op de ontwikkeling van het brein van jongeren. Vooral tijdens de puberteit zijn hersenen extra gevoelig voor de effecten van nicotine en ontstaat afhankelijkheid sneller.
Waarom gebruiken jongeren nicotinezakjes?
Nicotinezakjes zijn klein, geurloos en eenvoudig te gebruiken zonder dat anderen het direct merken. Daarnaast zijn ze verkrijgbaar in verschillende smaken, zoals mint of fruit. Juist deze eigenschappen maken de producten aantrekkelijk voor jongeren. Omdat er geen rook of damp vrijkomt, kunnen jongeren ze relatief onopvallend gebruiken. Hierdoor is het voor docenten en ouders lastiger om gebruik te signaleren dan bij roken of vapen.
De risico’s van nicotinezakjes
Dat nicotinezakjes geen tabak bevatten, betekent niet dat ze veilig zijn. Nicotine kan onder andere zorgen voor:
- een verhoogde hartslag en bloeddruk;
- snelle ontwikkeling van nicotineverslaving;
- concentratieproblemen zonder nicotine;
- ontwenningsverschijnselen zoals prikkelbaarheid en onrust.
Bij producten met een hoge hoeveelheid nicotine kunnen gebruikers bovendien misselijk of duizelig worden. Vooral jongeren lopen extra risico doordat hun hersenen nog volop in ontwikkeling zijn.
Waarom is het verschil belangrijk op school?
Wanneer een leerling vertelt dat hij of zij “snus” gebruikt, gaat het in de praktijk vaak om nicotinezakjes. Voor scholen is het belangrijk om dat onderscheid te kennen. Het helpt om gesprekken met leerlingen beter te voeren en misverstanden te voorkomen.
Daarnaast maakt correcte informatie het eenvoudiger om preventielessen aan te laten sluiten bij de belevingswereld van jongeren. Veel leerlingen denken namelijk dat nicotinezakjes minder schadelijk zijn omdat er geen tabak in zit. Dat beeld klopt niet: ook zonder tabak blijft nicotine een sterk verslavende stof.
Jongeren helpen met betrouwbare informatie
Steeds meer nieuwe nicotine producten vinden hun weg naar jongeren. Daardoor is het belangrijk dat scholen beschikken over actuele kennis en leerlingen leren hoe zij feiten kunnen onderscheiden van populaire misverstanden.
Door betrouwbare informatie en open gesprekken krijgen jongeren meer inzicht in de risico’s van deze producten en worden zij gestimuleerd om bewustere keuzes te maken.