Achteraf betalen via Klarna, Riverty en soortgelijke diensten lijkt onschuldig en handig. Toch neemt de financiële kwetsbaarheid onder jongeren hierdoor sterk toe en dat blijkt duidelijk uit onderzoeken en actuele berichtgeving.
Jongeren & schuld: cijfers en trends
Ruim 30% van de jongeren tussen 16 en 21 jaar gebruikt weleens achteraf betalen bij een online aankoop. Eén op de zeven heeft dat ook eens te laat betaald, en één op de tien daarvan kreeg daarna te maken met aanmaningen of extra kosten. Bovendien is bij fysieke winkels achteraf betalen inmiddels mogelijk, iets wat door zes op de tien jongeren als een slecht idee wordt gezien.
Een flitspeiling onder 677 jongeren bevestigt dit patroon: veel jongeren zien de voordelen van wachten met betalen (bijvoorbeeld tot iets geleverd is), maar zijn ook bang schulden op te bouwen of de grip op hun geld kwijt te raken. Een kwart kent iemand die door achteraf betalen in financiële problemen is geraakt.
Uit aanvullend onderzoek blijkt dat van de jongvolwassenen (18‑34 jaar) steeds meer in de financiële problemen raken doordat zij betalingstermijnen missen, wat leidt tot schulden. Ook Flanderijn constateert dat twee op de vijf jongeren het afgelopen jaar moeite hadden met het betalen van rekeningen. Dertig procent had moeite met zorgverzekeringen, 24% met huur of hypotheek en door 20% werd het terugbetalen aan vrienden of familie als zwaar ervaren. Daarbij had 26% van de jongeren (exclusief DUO- en studieschulden) op dat moment een schuld, variërend van kleine bedragen tot duizenden euro’s.
Perspectief vanuit experts en maatschappelijk debat
Het gemak en de verleidingskracht van deze diensten vallen niet onopgemerkt. Gerechtsdeurwaarder Michel van Leeuwen zegt dat jongeren geld niet meer als ‘echt’ ervaren. Contant geld was tastbaarder, digitale betalingen zijn abstract en verlagend voor remmingen.
Volgens Lale Gül gebruikt zo’n 30% van de jongeren deze betaalopties, wat leidt tot oplopende schulden. Ze pleit daarom voor een minimumleeftijd om jongeren vooraf te beschermen.
Er wordt ook politiek ingegrepen: in februari ondervroeg de Tweede Kamer aanbieders zoals Klarna, Billink en Riverty vanwege de gevaren voor jongeren. AFM, Nibud en het Nederlands Jeugdinstituut waarschuwen voor ontbrekende buffers bij jongeren en voor oplopende incasso- en aanmaningskosten.
De rol van aanbieders: verificatie en blokkades
Klarna heeft sinds oktober tot maart bijna 467.000 pogingen tot achteraf betalen geblokkeerd, vooral van minderjarigen of mensen die geen geldige ID konden tonen. Ongeveer 102.600 mensen verstrekken wel een geldige identificatie, maar de rest niet, mogelijk minderjarigen, in ieder geval werden die verzoeken afgewezen.
Ondertussen benadrukken platforms zoals Klarna dat zij streven naar een positieve gebruikerservaring en plannen hebben om ook financiële diensten zoals beleggen aan te bieden, hoewel hun verdienmodel deels gebaseerd lijkt op aanmaningskosten. Vanaf 2026 zullen BNPL‑aanbieders vallen onder strengere Europese regelgeving, waaronder kredietwaardigheidstoetsen én leeftijdschecks.
Bewustzijn als beste bescherming
Het gemak van achteraf betalen lijkt onschuldig, maar de gevolgen voor jongeren kunnen groot zijn. Financiële educatie en duidelijke regels zijn daarom onmisbaar. Alleen door jongeren bewust te maken van de risico’s en hen praktische vaardigheden te geven, kunnen we voorkomen dat een kleine aankoop verandert in een langdurige schuld.