Deepnudes onder jongeren vormen een groeiend probleem binnen het onderwijs. Met zogenoemde ‘nudify tools’ kunnen foto’s van meisjes én jongens met één klik digitaal worden uitgekleed. Wat begint als een grap, eindigt vaak in schaamte, angst en langdurige schade. Daarom is het cruciaal dat scholen, ouders en professionals nú duidelijk maken: dit is niet oké.
Uit onderzoek van het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) blijkt dat deepnudes steeds vaker voorkomen in de leefwereld van jongeren. Ook Offlimits roept op tot een verbod op deze tools, omdat de impact op slachtoffers groot is en de drempel om misbruik te maken extreem laag ligt. Maar wat zijn deepnudes precies? En belangrijker: wat kunnen scholen doen om dit te voorkomen?
Wat zijn deepnudes?
Deepnudes zijn gemanipuleerde afbeeldingen die met behulp van AI-technologie iemands kleding digitaal verwijderen. Vaak worden gewone foto’s van sociale media gebruikt. Daardoor kan iedere leerling slachtoffer worden, zonder dat er ooit een naaktfoto is gemaakt.
Juist dat maakt deepnudes zo gevaarlijk. Jongeren beseffen niet altijd dat het maken en verspreiden hiervan strafbaar is. Bovendien ervaren slachtoffers dezelfde schaamte en machteloosheid als bij het verspreiden van echte naaktbeelden.
Waarom deepnudes onder jongeren zo schadelijk zijn
Allereerst tast het de veiligheid op school aan. Wanneer een deepnude rondgaat in een klas of via groepsapps, ontstaat er een gevoel van onveiligheid dat zich snel verspreidt.
Daarnaast heeft het psychologische gevolgen. Slachtoffers kunnen last krijgen van angstklachten, depressieve gevoelens of zelfs schooluitval. Omdat het beeld ‘nep’ is, krijgen slachtoffers soms te horen dat ze zich niet moeten aanstellen. Echter, de impact is echt.
Bovendien raakt het aan bredere thema’s zoals online grensoverschrijdend gedrag, sexting en digitale intimidatie. Deepnudes zijn geen losstaand probleem, maar onderdeel van een bredere digitale cultuur waarin grenzen vervagen.
Maak als school expliciet duidelijk: dit is niet oké
Volgens het NJi is het essentieel dat volwassenen duidelijk normerend optreden. Jongeren moeten horen dat het maken, delen of bewaren van deepnudes onacceptabel is.
Dat vraagt om meer dan een eenmalig gesprek. Scholen hebben baat bij structurele aandacht voor digitale weerbaarheid, respect en online verantwoordelijkheid.
Tijdens onze voorlichting voor leerlingen bespreken wij bijvoorbeeld concrete situaties uit de praktijk. Wij maken bespreekbaar wat groepsdruk doet, wat de juridische gevolgen zijn en hoe je als omstander kunt ingrijpen.
Daarnaast ondersteunen wij scholen met docententrainingen. Want wanneer docenten signalen eerder herkennen, kunnen escalaties worden voorkomen.
Betrek ook ouders bij het gesprek over deepnudes
Deepnudes ontstaan vaak buiten schooltijd, maar hebben grote impact binnen de schoolmuren. Daarom is samenwerking met ouders essentieel.
In onze Deepnudes vragen om duidelijke kaders en preventieouderavonden informeren wij ouders over de werking van AI-tools, de risico’s van het delen van foto’s en het belang van open communicatie thuis. Wanneer ouders begrijpen wat deepnudes zijn, kunnen zij sneller signalen herkennen en het gesprek aangaan.
Deepnudes vragen om duidelijke kaders en preventie
Hoewel organisaties oproepen tot strengere wetgeving rondom nudify tools, ligt er nu al een verantwoordelijkheid bij scholen. Preventie begint bij heldere afspraken, duidelijke normen en een veilige meldcultuur.
Deepnudes raken aan thema’s zoals mediawijsheid, sociale veiligheid, seksualiteit en online gedrag. Daarom adviseren wij scholen om dit onderwerp structureel op te nemen binnen beleid rondom sociale veiligheid of tijdens een voorlichting in een projectweek.
Want één ding moet helder zijn: deepnudes zijn geen grap, maar digitale grensoverschrijding.