NOS en Nieuwsuur hebben uitgebreid onderzoek gedaan naar jongeren met ernstige buikklachten die steeds verder gaan in hun zoektocht naar een oplossing. Naar aanleiding van dit onderzoek zijn wij ook dieper in dit onderwerp gedoken.
Wat opvalt: een groeiende groep jongeren kiest voor ingrijpende medische behandelingen in het buitenland, vaak omdat zij het gevoel hebben dat er in Nederland geen antwoord komt op hun klachten. Dat roept vragen op. Niet alleen over zorg, maar ook over vertrouwen, kwetsbaarheid en de druk die jongeren voelen om “iets te moeten veranderen” aan hun lichaam, terwijl ze nog jong en volop in ontwikkeling zijn.
Jong, ziek en op zoek naar controle
Voor jongeren met heftige buikpijn staat veel op het spel. Wanneer eten niet meer lukt, school wegvalt en sociale contacten verdwijnen, kan het gevoel ontstaan dat het leven stil komt te staan. Zeker als onderzoeken geen duidelijke oorzaak laten zien, ontstaat er onzekerheid en frustratie.
Juist in die fase willen jongeren vaak iets dóén. Niet afwachten, maar ingrijpen. Een operatie voelt dan soms als de enige uitweg: een kans op controle, op verbetering, of weer “meedoen”. Dat verlangen is begrijpelijk, maar ook kwetsbaar.
Van vertrouwen naar twijfel
In het onderzoek van NOS en Nieuwsuur geven jongeren aan dat zij zich niet altijd gehoord voelen binnen de Nederlandse zorg. Klachten worden soms niet eenduidig verklaard, diagnoses blijven onzeker en trajecten duren lang. Voor jongeren kan dat voelen als stilstand, terwijl hun leven doorgaat.
Wanneer vertrouwen onder druk komt te staan, gaan jongeren en hun ouders verder zoeken. Online, via lotgenoten en sociale media. Daar komen verhalen voorbij van klinieken in het buitenland die wél een verklaring bieden en vaak ook direct een oplossing in de vorm van een operatie.
Ingrijpende keuzes, terwijl het lichaam nog groeit
Wat artsen zorgen baart, is dat sommige jongeren op jonge leeftijd kiezen voor zeer ingrijpende medische ingrepen. Operaties die het lichaam blijvend veranderen, terwijl iemand nog in de groei is en de lange termijn gevolgen onzeker zijn.
Nederlandse artsen benadrukken dat voorzichtigheid juist bij jongeren essentieel is. Niet omdat klachten niet serieus genomen worden, maar omdat niet elke ingreep bewezen effectief is en risico’s groot kunnen zijn. Tegelijk zien zij dat jongeren soms zo vastlopen dat zij bereid zijn ver te gaan letterlijk en figuurlijk.
Het spanningsveld: niet gehoord worden versus beschermen
Hier ontstaat een pijnlijk spanningsveld. Jongeren zeggen: “Het zit niet tussen mijn oren.” Artsen zeggen: “We zien het lijden, maar weten niet altijd wat de juiste behandeling is.” Beide perspectieven bestaan naast elkaar.
Wat deze situatie extra ingewikkeld maakt, is dat twijfel of het benoemen van psychische of stressgerelateerde factoren door jongeren soms wordt ervaren als afwijzing. Terwijl lichaam en geest juist sterk met elkaar verbonden zijn. Dat gesprek vraagt tijd, vertrouwen en zorgvuldigheid, iets wat in de praktijk onder druk staat.
De rol van sociale media en lotgenoten
Sociale media spelen een grote rol. Jongeren vinden herkenning, steun en informatie bij elkaar. Dat kan helpend zijn. Tegelijk zien artsen dat medische informatie online soms onvolledig of eenzijdig is, en dat succesverhalen meer zichtbaarheid krijgen dan risico’s of teleurstellingen.
Voor jongeren die zich wanhopig voelen, kan dat de overtuiging versterken dat een ingrijpende ingreep de enige optie is.
Zorg begint bij vertrouwen
Het onderzoek van NOS en Nieuwsuur laat zien hoe groot de impact van heftige buikpijn kan zijn op jonge levens. Maar het laat ook iets anders zien: hoe kwetsbaar jongeren zijn wanneer zij het gevoel krijgen dat niemand écht weet wat te doen.
Juist daarom is vertrouwen essentieel. Tussen jongere en arts, tussen school en leerling, tussen ouders en professionals. Niet alles hoeft direct opgelost te worden. Maar gezien, gehoord en serieus genomen worden, is vaak de eerste stap om te voorkomen dat jongeren keuzes maken die later moeilijk terug te draaien zijn.