School zou een plek moeten zijn waar jongeren zich veilig voelen en zichzelf kunnen zijn. Toch blijkt voor veel LHBTIQ-jongeren het tegenovergestelde. Uit recent onderzoek komt naar voren dat LHBTIQ-jongeren zich juist op school het meest onveilig voelen. Dat is zorgelijk, omdat school een centrale rol speelt in hun sociale en emotionele ontwikkeling.
Onveiligheid is vaak subtiel maar structureel
LHBTIQ+-jongeren krijgen op school regelmatig te maken met pesten, roddels en kwetsende opmerkingen. Het gaat daarbij niet alleen om openlijk pestgedrag, maar ook om subtiele vormen van uitsluiting. Denk aan grappen, stereotypering of het negeren van grenzen. Deze ervaringen zorgen ervoor dat jongeren zich voortdurend alert voelen en zichzelf aanpassen om negatieve reacties te voorkomen.
Schoolcultuur heeft directe invloed op welzijn
De impact van deze onveiligheid is groot. Jongeren die zich niet geaccepteerd voelen, ervaren vaker stress en onzekerheid. Ook trekken zij zich sneller terug in de klas of vermijden sociale situaties. LHBTI-jongeren school vaker als onveilig benoemen dan andere omgevingen. Dat laat zien hoe bepalend de schoolcultuur is voor hun dagelijks welzijn.
Jongeren brengen een groot deel van hun tijd door op school. Wat daar gebeurt, nemen zij mee naar huis en online. Wanneer negatieve opmerkingen niet worden gecorrigeerd of signalen worden gemist, kan dat de indruk versterken dat discriminatie ‘normaal’ is. Andersom geldt ook dat duidelijke normen en actieve begeleiding zorgen voor herkenning en veiligheid. Een school die grenzen stelt en diversiteit bespreekbaar maakt, verkleint de kans op structurele onveiligheid.
Veiligheid begint bij erkenning
Voorlichting speelt een belangrijke rol in het voorkomen van uitsluiting. Door jongeren te leren wat respectvol gedrag is en waarom woorden impact hebben, ontstaat meer begrip binnen groepen.
Jongeren hoeven niet ‘weerbaarder’ te worden om zich veilig te voelen. Wat zij nodig hebben, is een omgeving die hen serieus neemt. Door structureel aandacht te besteden aan sociale veiligheid en inclusie, werken scholen aan een klimaat waarin iedere jongere zich gezien voelt. Dat is geen extra taak, maar een essentieel onderdeel van goed onderwijs.