Steeds meer Nederlanders ervaren mentale druk. Volgens een onderzoek van het Trimbos-instituut en NOS voelen mensen zich overprikkeld, gejaagd en constant ‘aan’. We leven in een zogenoemde hypernerveuze samenleving waarin rust schaars is geworden. Niet alleen volwassenen, maar ook jongeren en studenten merken de gevolgen. De vraag is: hoe zijn we hier beland en wat kunnen scholen, ouders en wij als samenleving doen om dit tij te keren?
De groeiende mentale druk in Nederland
De Monitor Mentale Gezondheid en Middelengebruik van het Trimbos-instituut laat zien dat psychische klachten de afgelopen jaren sterk zijn toegenomen. Vooral jongeren rapporteren meer stress, somberheid en angst. Een op de vijf jongeren voelt zich vaak gespannen of uitgeput. Werkdruk, prestatiedruk en sociale verwachtingen spelen hierin een grote rol.
Daarnaast blijkt uit een onderzoek van de NOS dat veel Nederlanders structureel te weinig tijd nemen om te herstellen. De balans tussen werk, school en ontspanning is zoek. Zelfs vrije tijd wordt vaak ‘georganiseerd’, waardoor echte rustmomenten zeldzaam zijn.
Iedereen wil een diagnose
Opvallend is dat steeds meer Nederlanders een coach of psycholoog raadplegen. Volgens EenVandaag wil een groeiend aantal mensen weten “wat er mis is” ook als er nog geen duidelijke klachten zijn. Dat kan duiden op een groeiend bewustzijn, maar ook op onzekerheid. De behoefte aan labels zoals ADHD, burn-out of autisme kan voortkomen uit het verlangen om orde te scheppen in een hectische wereld.
Toch waarschuwen experts voor overdiagnosticering. Niet elke vorm van stress of verdriet is een stoornis. Soms is het simpelweg een signaal dat iemand overbelast is of te weinig ruimte heeft om te ontspannen.
Mentale gezondheid bij jongeren: druk van alle kanten
Jongeren groeien op in een wereld die nooit uitstaat. Via sociale media, school en vrienden staan ze constant in verbinding. Dat maakt het moeilijk om grenzen te stellen. De drang om te presteren en erbij te horen zorgt voor extra spanning. Het team van Voorlichting op Scholen ziet dit dagelijks terug in de klas. Jongeren geven aan moeite te hebben met rust, concentratie en zelfvertrouwen.
Daarom besteden wij tijdens onze voorlichtingen voor leerlingen en projectweken aandacht aan thema’s zoals mentale gezondheid, weerbaarheid en stressmanagement. We laten leerlingen nadenken over wat ze voelen, hoe ze grenzen aangeven en waar ze terechtkunnen als het niet goed gaat.
Wat kunnen scholen en ouders doen om veerkracht te versterken?
Scholen en ouders spelen een cruciale rol in het bevorderen van mentale veerkracht. Een open gesprek over emoties is een eerste stap. Daarnaast helpt het om prestatiedruk te verminderen: niet alles hoeft perfect te zijn. Ook kunnen scholen investeren in docententrainingen over mentale gezondheid en signalering van stress of burn-out bij leerlingen.
Ouders kunnen helpen door rustmomenten te creëren en zelf het goede voorbeeld te geven. Minder schermtijd, meer slaap en samen activiteiten ondernemen dragen bij aan een gezonde balans.
De cijfers liegen niet: de mentale gezondheid in Nederland staat onder druk. Toch kunnen we verandering brengen door bewust rust in te bouwen, verwachtingen los te laten en elkaar te steunen. Het begint met luisteren naar onszelf en naar elkaar.
Wil je weten hoe jouw school mentale gezondheid bespreekbaar kan maken? Neem dan contact op met het team van Voorlichting op Scholen. Samen zorgen we voor meer rust en veerkracht in het klaslokaal.