Steeds meer vrouwen schaffen zelfverdedigingsmiddelen aan. Uit een rondgang van RTL Nieuws blijkt dat producten bij diverse winkels en webshops in korte tijd waren uitverkocht. Het gaat om middelen die bedoeld zijn om een gevoel van veiligheid te geven op straat. Deze trend roept vragen op: wat zijn zelfverdedigingsmiddelen, welke zijn verboden en waarom is de populariteit juist nu zo groot?
Onder zelfverdedigingsmiddelen vallen producten die gebruikt kunnen worden om jezelf te beschermen, zoals pepperspray, tasers of stokken. In Nederland vallen de meeste van deze middelen onder de Wet wapens en munitie en zijn ze verboden om bij je te dragen. Wie ermee op straat wordt aangetroffen, riskeert een strafblad. Toch groeit de behoefte aan bescherming en worden alternatieven gezocht die wél legaal verkrijgbaar zijn.
Legale alternatieven: smurfenspray en pleisterspray
Omdat pepperspray verboden is, grijpen sommige vrouwen naar middelen die eigenlijk een ander doel hebben. Een voorbeeld is pleisterspray, bedoeld om wondjes mee af te dekken, maar ook gebruikt omdat het prikt in de ogen. Het product was tijdelijk bij drogisterijen zelfs uitverkocht.
Daarnaast is er de zogenoemde smurfenspray (X-Marker). Deze spray verspreidt een blauwe kleurstof die drie dagen zichtbaar blijft en kan zorgen voor kortstondige desoriëntatie. Volgens verkopers schrikt dit belagers af en maakt herkenning achteraf eenvoudiger. Beide middelen zijn legaal verkrijgbaar, maar ze zijn nooit ontwikkeld als zelfverdedigingswapen.
Andere legale voorbeelden zijn kleine persoonlijke alarmen die een hard geluid maken om aandacht te trekken of een noodfluitje aan de sleutelbos. Zulke producten zijn bedoeld om de omgeving te alarmeren, niet om een ander schade toe te brengen.
Waarom juist nu zo populair?
De toenemende vraag naar dit soort producten staat niet los van maatschappelijke gebeurtenissen. In korte tijd zijn meerdere vrouwen in Nederland door hun (ex-)partners om het leven gebracht. Het leidde tot een mars tegen femicide, waar duizenden mensen hun zorgen en boosheid uitten. Voor veel vrouwen is het aanschaffen van een middel een reactie op dit groeiende gevoel van onveiligheid.
Discussie over wetgeving
De maatschappelijke onrust heeft ook geleid tot politieke discussie. Tijdens een Kamerdebat werd zelfs geopperd om het gebruik van pepperspray onder voorwaarden te legaliseren, zodat vrouwen zich beter zouden kunnen verdedigen. Voorlopig blijft het middel verboden, maar de discussie illustreert hoe groot de behoefte aan veiligheid is.
Hoewel het begrijpelijk is dat jongeren en ouders zoeken naar middelen om zich veiliger te voelen, bieden deze producten geen blijvende oplossing. Deskundigen waarschuwen dat het gebruik van zulke sprays ook een vals gevoel van veiligheid kan geven.
Het vergroten van grenzen, respect naar elkaar en het leren omgaan met anderen zijn duurzame alternatieven. Bij Voorlichting op Scholen bieden we voorlichtingen voor leerlingen, docenten en ouders over wapengebruik of andere maatschappelijke zaken. Zo investeren we in een generatie waarin jongeren leren respectvol om te gaan met elkaar en vrouwen zich niet hoeven te verdedigen.