De online wereld is voor jongeren dé plek waar ze ontdekken, leren en experimenteren. Sociale media spelen daarbij een grote rol, ook als het gaat om seksualiteit. Jongeren delen foto’s, sturen berichten en kijken naar content waarin seksualiteit aanwezig is. Mediaopvoeding kan eigenlijk niet zonder seksuele opvoeding. Toch worden deze twee thema’s vaak los van elkaar behandeld, terwijl juist hun combinatie bepaalt hoe jongeren online met seksualiteit omgaan.
De dubbele rol van social media
Social media bieden jongeren de kans om zichzelf te uiten, vragen te stellen en informatie te vinden die ze misschien niet durven bespreken met ouders of docenten. Uit onderzoek van EenVandaag blijkt dat platforms als TikTok populair zijn voor seksuele voorlichting. Korte video’s maken taboes bespreekbaar en geven jongeren herkenning. Maar er is ook een keerzijde: niet alle informatie is juist, en sommige content kan schadelijk zijn. Hierdoor lopen jongeren het risico verkeerde ideeën te vormen over relaties, seks en grenzen.
Online risico’s nemen toe
Het Nederlands Jeugdinstituut signaleert dat seksueel misbruik steeds vaker begint via social media. Bij bijna 27% van de acute zedenzaken met jongeren (11–15 jaar) werd het eerste contact met de dader online gelegd. Vooral Snapchat en Instagram spelen hierin een grote rol. Het laat zien dat seksualiteit en social media bij jongeren niet alleen over nieuwsgierigheid en zelfexpressie gaan, maar ook over kwetsbaarheid en het risico op misbruik.
Een van de meest zorgwekkende ontwikkelingen is sextortion, afpersing met seksueel beeldmateriaal. Jongeren worden vaak onder druk gezet nadat ze intieme beelden hebben gedeeld. Uit angst of schaamte blijven slachtoffers vaak stil, waardoor het probleem kan escaleren. Preventie begint bij voorlichting, maar ook bij het bouwen van vertrouwen tussen jongeren en hun omgeving.
Van risico’s naar weerbaarheid
Gesprekken over seksualiteit en social media bij jongeren beginnen vaak thuis. Ouders spelen een cruciale rol door open te luisteren, niet te oordelen en duidelijke grenzen te stellen. Hoewel het gesprek thuis belangrijk is, kunnen scholen en maatschappelijke organisaties die boodschap versterken.
Door samen social media-ervaringen te bespreken en interesse te tonen in wat jongeren online doen, ontstaat er een veilige basis voor vertrouwen. Seksualiteit en social media bij jongeren hoeven geen gevaarlijke combinatie te zijn. Met de juiste begeleiding kunnen jongeren leren hun grenzen aan te geven, kritisch te kijken naar online content en hulp te zoeken wanneer dat nodig is.