Sextortion onder jongeren komt steeds vaker voor. Toch blijft het onderwerp vaak onder de radar. Veel jongeren schamen zich. Ouders voelen zich onzeker. Scholen zoeken naar de juiste aanpak. Daardoor blijft het probleem soms langer verborgen dan nodig is, terwijl de gevolgen groot kunnen zijn.
Digitale veiligheid vraagt daarom om blijvende aandacht. Niet alleen wanneer er iets misgaat, maar juist ook preventief. Open gesprekken, duidelijke grenzen en een veilige schoolcultuur maken daarin het verschil.
Wat is sextortion?
Sextortion is een vorm van seksuele afpersing. Iemand wordt onder druk gezet met naaktfoto’s, sexvideo’s of intieme beelden. De dader dreigt het materiaal te verspreiden als het slachtoffer niet betaalt of geen nieuwe beelden stuurt.
Volgens informatie van onder andere Slachtofferwijzer en Slachtofferhulp gaat het vaak om online contact via Instagram, Snapchat of datingapps. Eerst lijkt het contact onschuldig. Daarna verschuift het gesprek naar seksuele beelden. Vervolgens slaat de sfeer om en begint de chantage.
Slachtoffers horen bijvoorbeeld:
- “Je hebt vijf minuten om te betalen.”
- “Ik stuur dit naar al je volgers.”
- “Als je niet meer foto’s stuurt, maak ik alles openbaar.”
De druk is enorm. Vooral jongeren raken hierdoor in paniek.
De twee vormen van sextortion
Hoewel de werkwijze vaak hetzelfde begint, zien wij twee duidelijke varianten.
1. Financiële sextortion
Bij financiële sextortion draait het om geld. De dader eist een bedrag en blijft vaak terugkomen met nieuwe eisen. Betalen helpt meestal niet. Integendeel, het vergroot juist de kans dat de dader doorgaat.
In recente Nederlandse zaken bleek dat slachtoffers soms duizenden euro’s betaalden. Een slachtoffer uit Noord-Holland maakte zelfs ruim 10.000 euro over voordat de politie de verdachte kon aanhouden. Deze vorm treft zowel jongens als meisjes. Jongens blijken opvallend vaak doelwit te zijn van financiële sextortion door buitenlandse nepaccounts.
2. Mentale of seksuele dwang
Bij deze variant vraagt de dader niet om geld, maar om meer beeldmateriaal of seksuele handelingen via de camera. Dit kan leiden tot langdurige uitbuiting. Soms worden slachtoffers weken of maanden onder druk gezet. Ze moeten steeds verder gaan. Daardoor ontstaat ernstige psychische schade.
Wat gebeurt er in Nederland?
Sextortion is geen ver-van-ons-bed-show. In Nederland hebben we ook te maken met meerdere grote strafzaken.
Zo eiste het Openbaar Ministerie in 2026 een lange celstraf en tbs tegen een 32-jarige man uit Boxtel. Hij zou meerdere minderjarige slachtoffers hebben afgeperst met seksueel beeldmateriaal.
Daarnaast kreeg Gianni de W. een zware strafeis te horen in een van de grootste online misbruikzaken van ons land. In deze zaak werden jongeren systematisch onder druk gezet om steeds extremer beeldmateriaal te leveren.
Ook in steden als Den Bosch, Weesp en Amsterdam zijn recent verdachten aangehouden voor sextortion en stalking. De politie benadrukt dat aangifte doen essentieel is, omdat daders vaak meerdere slachtoffers maken.
Tegelijkertijd blijkt uit onderzoek dat één op de drie tienermeisjes te maken krijgt met een vorm van online seksueel misbruik of grensoverschrijdend gedrag. Dat maakt preventie op school noodzakelijk.
Waarom jongeren niet snel hulp zoeken
Veel slachtoffers zeggen hetzelfde:
“Ik heb iets stoms gedaan.”
Die gedachte zorgt voor stilte. Jongeren voelen zich schuldig. Ze denken dat het hun eigen fout is. Daardoor wachten ze te lang met hulp zoeken. Bovendien zijn daders slim. Ze doen zich vaak voor als leeftijdsgenoot. Soms gebruiken ze gestolen foto’s. Daardoor voelt het contact aanvankelijk veilig. Juist daarom is voorlichting zo belangrijk. Jongeren moeten weten:
- Dat sextortion een misdrijf is.
- Dat zij niet schuldig zijn.
- Dat hulp beschikbaar is.
Hoe maak je sextortion bespreekbaar op school?
Sextortion bespreekbaar maken vraagt om een veilige aanpak. Angst zaaien werkt niet. Openheid wel.
1. Begin bij online gedrag
Praat eerst over online contact in het algemeen. Hoe leer je iemand kennen? Wanneer vertrouw je iemand? Wat zijn signalen van nepaccounts? Zo ontstaat een gesprek zonder direct te oordelen.
2. Bespreek schaamte en schuld
Leg duidelijk uit dat daders manipuleren. Benadruk dat slachtoffers nooit de schuld dragen. Dat verlaagt de drempel om hulp te zoeken.
3. Oefen met scenario’s
Laat leerlingen nadenken over wat ze kunnen doen als:
- Iemand om een naaktfoto vraagt.
- Iemand dreigt met verspreiding.
- Een vriend(in) in paniek raakt.
Praktische handelingsopties geven rust.
4. Betrek ouders
Ook ouders voelen zich vaak onzeker. Tijdens ouderavonden merken wij dat veel ouders niet weten hoe vaak sextortion voorkomt. Daarom is samenwerking tussen school en thuis cruciaal.
5. Zorg voor duidelijke meld routes
Leerlingen moeten weten bij wie ze terechtkunnen. Denk aan een vertrouwenspersoon, mentor of externe hulplijnen zoals Offlimits of Slachtofferhulp.
De rol van scholen in preventie
Sextortion raakt aan meerdere thema’s: digitale weerbaarheid, seksuele vorming en sociale veiligheid. Daarom hoort het thuis in een structurele aanpak, niet alleen in een eenmalige les.
Het team van Voorlichting op Scholen ziet dagelijks dat voorlichting helpt. Wanneer leerlingen begrijpen hoe daders te werk gaan, herkennen ze signalen sneller. Bovendien durven zij eerder hulp te vragen. Daarnaast ondersteunen wij scholen met ouderavonden en docententrainingen. Want alleen wanneer volwassenen dezelfde taal spreken, ontstaat er een veilige omgeving.
Samen werken aan digitale weerbaarheid
Sextortion onder jongeren is een groeiend probleem. Juist daarom is het belangrijk dat scholen het onderwerp niet vermijden. Door tijdig het gesprek aan te gaan, signalen serieus te nemen en duidelijke afspraken te maken over online gedrag, kan veel leed worden voorkomen.
Een veilige schoolcultuur ontstaat wanneer leerlingen weten waar hun grenzen liggen, maar ook wanneer zij weten bij wie zij terechtkunnen. Structurele aandacht voor digitale weerbaarheid, seksuele grenzen en online veiligheid helpt om schaamte te doorbreken en escalatie te voorkomen.