Oktober staat alweer in het teken van Stoptober, de jaarlijkse campagne waarin duizenden Nederlanders proberen te stoppen met roken. Maar dit jaar ligt de focus niet alleen op sigaretten. Steeds meer aandacht gaat uit naar de vape: het alternatief dat juist onder jongeren populair is geworden. Waarom richt Stoptober zich dit jaar ook op vapen, en hoe kunnen scholen hier een rol in spelen?
Wat is Stoptober?
Stoptober is een landelijke actie waarin deelnemers elkaar 28 dagen lang steunen om te stoppen met roken. Via de Stoptober-app krijgen deelnemers hulp, tips en dagelijkse motivatie. Volgens de organisatie draait het niet om een belerende vinger, maar juist om steun, verbinding en een positieve aanpak. In ziekenhuizen, zoals het Spaarne Gasthuis, worden zelfs speciale stopcoaches ingezet om deelnemers persoonlijk te begeleiden.
Vapen: het ‘gezonde’ alternatief dat niet zo gezond blijkt
Hoewel vapen vaak wordt gezien als een minder schadelijk alternatief voor roken, tonen recente onderzoeken aan dat ook e-sigaretten nicotine en andere schadelijke stoffen bevatten. Vooral jongeren onderschatten de risico’s. Ze zien het dampen als iets wat “erbij hoort”, bijvoorbeeld op het schoolplein of tijdens het gamen. Dat maakt het extra moeilijk om ermee te stoppen.
Stoptober speelt hier dit jaar nadrukkelijk op in. Verschillende lokale initiatieven, zoals in Schagen en Haarlem, organiseren gesprekken en workshops waarin jongeren zelf aan het woord komen over hun vape-gebruik. Niet vanuit schuldgevoel, maar vanuit bewustwording: waarom vape je eigenlijk, en wat doet het met je lichaam?
Vapen in de klas: tijd voor gesprek
Steeds meer scholen merken dat vapen een onderwerp is dat leeft in de klas. Jongeren delen vapes, bestellen ze online of gebruiken ze stiekem in de pauze. Toch weten veel leerlingen niet dat vapen verslavend is en invloed heeft op hun concentratie en longontwikkeling.
We merken in klassen dat het gesprek hierover vaak pas op gang komt als er iets misgaat bijvoorbeeld wanneer een leerling betrapt wordt met een vape. In onze voorlichtingen bespreken we niet alleen de risico’s, maar ook de sociale druk en online verleiding die jongeren ervaren.
Samen stoppen werkt
De kracht van Stoptober zit in het samen doen. Jongeren hebben vaak het idee dat ze de enigen zijn die willen stoppen met vapen, terwijl dat helemaal niet zo is. Door de nadruk te leggen op groepsgevoel, of dat nu via een klasproject, buddy-systeem of schoolbrede actie is, wordt stoppen haalbaarder.
Ook scholen kunnen hieraan bijdragen, bijvoorbeeld door tijdens de Stoptober-weken aandacht te besteden aan gezonde leefstijl, keuzes en media-invloed. Een les of spreker van Voorlichting op Scholen kan daarbij helpen om het onderwerp op een positieve, niet-veroordelende manier bespreekbaar te maken.
Vapen is al lang geen onschuldig fenomeen meer. Dat Stoptober dit jaar ook aandacht besteedt aan e-sigaretten is een belangrijke stap richting bewustwording, zeker bij jongeren. Door het gesprek te voeren thuis, op school en online kunnen we samen bijdragen aan een generatie die beter begrijpt wat ze inademt.