Urban exploring, vaak afgekort tot urbex, is geen nieuw fenomeen. Al jaren bezoeken liefhebbers verlaten gebouwen, industriële complexen en afgesloten locaties uit interesse in geschiedenis, architectuur en fotografie. Binnen deze gemeenschap geldt doorgaans een duidelijke norm: respect voor de plek, niets vernielen en niets meenemen.
Toch staat urban exploring opnieuw in de belangstelling. Niet omdat het is veranderd, maar doordat online publicaties, nieuwsberichten en influencers het steeds zichtbaarder maken. Juist dat zorgt ervoor dat jongeren in de verleiding komen om dit gedrag na te doen, vaak zonder kennis van de risico’s of de regels.
Wat is urban exploring?
Urban exploring is het verkennen van verlaten of afgesloten plekken, zoals oude fabrieken, leegstaande ziekenhuizen, bunkers of tunnels. Voor veel ervaren urbexers draait het om observeren en vastleggen, niet om sensatie. Zij weten waar ze aan beginnen en beseffen dat veel locaties niet bedoeld zijn om betreden te worden.
Bij jongeren ontbreekt die ervaring vaak. Wat online wordt gezien voelt toegankelijk en haalbaar, terwijl de werkelijkheid veel complexer is.
Van respectvolle hobby naar risicovol nadoen
De meeste urbexers pakken het respectvol aan. Problemen ontstaan vooral wanneer jongeren zich laten meeslepen door online content. Video’s laten vaak alleen de spannende beelden zien, niet de voorbereiding, de afwegingen of de gevaren.
Daardoor gaan jongeren soms onvoorbereid en impulsief te werk. In de praktijk wordt er dan minder netjes met locaties omgegaan en worden grenzen sneller overschreden.
Waarom deze plekken gevaarlijk zijn
Verlaten en afgesloten ruimtes zijn vaak om veiligheidsredenen niet toegankelijk. Er kan sprake zijn van instortingsgevaar, losliggende vloeren of verzwakte trappen. Ook komen schadelijke stoffen voor, zoals asbest of chemicaliën. In tunnels en riolen is er risico op water, zuurstoftekort of plotselinge stroming.
Jongeren kunnen deze risico’s moeilijk inschatten. Hun focus ligt op spanning en het moment, niet op wat er mis kan gaan.Verlaten en afgesloten ruimtes zijn vaak om veiligheidsredenen niet toegankelijk. Er kan sprake zijn van instortingsgevaar, losliggende vloeren of verzwakte trappen. Ook komen schadelijke stoffen voor, zoals asbest of chemicaliën. In tunnels en riolen is er risico op water, zuurstoftekort of plotselinge stroming.
Jongeren kunnen deze risico’s moeilijk inschatten. Hun focus ligt op spanning en het moment, niet op wat er mis kan gaan.
Ook strafbaar, niet alleen spannend
Naast de fysieke risico’s is urban exploring meestal strafbaar. Het betreden van verboden terrein of afgesloten gebouwen valt onder huisvredebreuk. Jongeren realiseren zich vaak niet dat zij hiermee de wet overtreden.
Online voorbeelden wekken soms de indruk dat dit zonder gevolgen blijft. In werkelijkheid kan het leiden tot politiecontact, boetes of andere consequenties.
Online zien is niet hetzelfde als veilig doen
Urban exploring laat zien hoe bestaande hobby’s kunnen veranderen door online zichtbaarheid. Voor scholen is het belangrijk om dit gedrag niet te normaliseren, maar wel te bespreken. Niet met een verbod, maar met uitleg en context.
Dat de meeste urbexers respectvol te werk gaan, betekent niet dat nadoen zonder kennis of voorbereiding veilig is. Juist jongeren hebben begeleiding nodig om te begrijpen waarom bepaalde plekken afgesloten zijn en wat de gevolgen kunnen zijn van het betreden ervan.