“Vapen lijkt onschuldig.” Dat horen wij op scholen steeds vaker. Toch groeit het aantal gezondheidsproblemen snel. Jongeren slapen met een vape onder hun kussen, bezoeken de spoedzorg na een benauwdheidsaanval en gebruiken wegwerpvapes die meer bacteriën bevatten dan een toiletbril.
Waarom jongeren blijven vapen
Veel jongeren denken dat vapen “schoner” en “veiliger” is dan roken. De marketing is kleurrijk, de smaakjes zijn aantrekkelijk en de drempel is laag. Daardoor beginnen jongeren steeds vroeger en zien we leerlingen die zelfs ’s nachts een trekje nemen om onrust te voorkomen. NRC beschreef jongeren die de vape letterlijk onder hun kussen bewaren, omdat ze anders niet kunnen slapen.
Die afhankelijkheid is ernstiger dan veel ouders beseffen. Jongeren raken eraan gewend dat nicotine direct beschikbaar moet zijn. Hierdoor wordt het stoppen niet alleen lichamelijk, maar ook mentaal een uitdaging.
Gezondheidsklachten nemen explosief toe
Artsen maken zich grote zorgen. Spoedzorg artsen willen weten hoeveel jongeren zich dagelijks melden met klachten door roken of vapen. Het gaat om benauwdheid, hartkloppingen en acuut hoesten. Sommige jongeren komen meerdere keren per maand binnen.
Bovendien is de inhoud van vapes allesbehalve onschuldig. Het blijkt dat sommige vapes meer bacteriën bevatten dan een toiletbril. Denk aan bacteriën die zorgen voor longontsteking of keelklachten. En dan zijn er nog de chemicaliën in de vloeistoffen: van nicotine tot smaakstoffen die bij verhitting schadelijke bijproducten vormen.
Ziekenhuizen waarschuwen dat vapen “onschuldig lijkt”, maar juist daardoor gevaarlijker wordt. Jongeren onderschatten de risico’s volledig.
De rol van school en ouders: hoe bescherm je jongeren?
Veel scholen zijn zoekende. Hoe ga je in gesprek met een leerling die zegt dat “iedereen vapet”? Hoe leg je uit dat een ogenschijnlijk klein trekje grote gevolgen heeft?
Tijdens onze voorlichting voor leerlingen bespreken wij stap voor stap:
- Hoe nicotine verslaving werkt
- Waarom vapes aantrekkelijk zijn voor jongeren
- Welke lichamelijke gevolgen al snel kunnen ontstaan
- Hoe groepsdruk en online trends vapen versterken
Daarnaast ondersteunen wij scholen met ouderavonden waarin we ouders meenemen in wat er speelt op schoolpleinen en in tassen, maar ook buiten de scholen. Ouders horen soms pas tijdens deze avonden hoe ernstig de trend is. Er zijn handvatten voor gesprekken, signaleren en preventie. Vapen staat hierin centraal, omdat de verslavingsdruk onder jongeren blijft groeien.
De cijfers stijgen. De klachten nemen toe. En het beeld dat vapen veilig is, blijft hardnekkig bestaan. Daarom is preventie geen luxe, maar noodzaak. Hoe eerder jongeren begrijpen wat er écht in hun vape zit, hoe sneller ze bewuster keuzes maken.