Weerbaarheid is het vermogen om met tegenslagen, stress en moeilijkheden om te gaan. Het helpt jongeren om vertrouwen te krijgen, emoties te reguleren en problemen zelf op te lossen. In de huidige maatschappij zien we dat jongeren steeds vaker moeite hebben met uitdagingen. Dit heeft invloed op hun mentale gezondheid en hun algehele ontwikkeling.
Wat betekent weerbaarheid?
Weerbaarheid gaat over leren omgaan met frustratie, teleurstelling en stress. Dit betekent niet dat jongeren nooit pijn of stress voelen, maar juist dat ze leren dat deze gevoelens draaglijk zijn en dat ze er weer bovenop kunnen komen. Zonder deze vaardigheden kan zelfs een kleine tegenslag als overweldigend worden ervaren.
Waarom lijken jongeren minder weerbaar?
Volgens psychiater Esther van Fenema zijn er verschillende oorzaken waarom jongeren tegenwoordig minder weerbaar lijken:
Overbeschermende opvoeding
Ouders en verzorgers proberen vaak alle obstakels voor hun kinderen weg te nemen. Hierdoor missen jongeren oefensituaties waarin ze zelf oplossingen moeten zoeken en leren omgaan met stress.
Comfort en weinig tegenslag
Jongeren die opgroeien in zeer veilige en comfortabele omgevingen worden minder blootgesteld aan moeilijke situaties. Daardoor ziet het brein normale stress sneller als een bedreiging dan als iets om van te leren.
Sociale media en prestatiedruk
Op sociale media lijken anderen altijd succesvol en gelukkig, wat het gevoel van falen en onzekerheid kan versterken. De druk om te presteren ,zowel op school als in sociale situaties, is hoog.
Mentale klachten: een groeiend probleem
De mentale gezondheid van jongeren staat onder druk. In Nederland heeft een groot deel van de bevolking angst- of depressieve gevoelens ervaren, met name onder jongeren. Ongeveer 42% van de Nederlanders van 12 jaar en ouder is angstig of depressief geweest in het afgelopen jaar. Jongeren in de leeftijd van 18 tot 25 jaar hebben de meeste klachten.
Deze stijging van mentale klachten hangt samen met factoren zoals:
- Sociale isolatie, bijvoorbeeld tijdens en na corona.
- Verhoogde prestatiedruk op school en studie.
- Meer openheid over gevoelens, wat leidt tot meer diagnoses en hulpvragen.
Waarom weerbaarheid belangrijk is voor jongeren
Weerbare jongeren hebben niet alleen meer veerkracht bij tegenslag, maar functioneren ook beter op school en in sociale situaties. Ze kunnen beter omgaan met stress, komen sneller weer op na moeilijkheden en hebben meer zelfvertrouwen. Dit draagt bij aan een gezondere mentale ontwikkeling.
Weerbaarheid vraagt aandacht
Het lijkt erop dat jongeren vandaag de dag minder weerbaar zijn dan vroeger, deels doordat ze minder vaak hebben geleerd om met tegenslag om te gaan. Tegelijkertijd ervaren veel jongeren angst- en depressieve gevoelens, wat hun ontwikkeling en dagelijks functioneren kan beïnvloeden.
Het stimuleren van weerbaarheid, bijvoorbeeld door jongeren ruimte te geven om zelf problemen op te lossen, grenzen te verkennen en gezonde stress te ervaren, kan bijdragen aan betere mentale gezondheid en welzijn.